Kasboek bijhouden: wat, waarom, wanneer & hoe

kasboek bijhouden

Je hebt nu een heel overzicht van je inkomsten, je uitgaven, je budgettering en je financiële planning. Daarnaast heb je nagedacht over toekomstige veranderingen:

 

 

Maar, zoals ik bij het budgetteren al aangaf, doordat je er nu bewust mee bezig bent, is er een grote kans dat je ook je uitgavenpatroon verandert. Om bewuster bezig te zijn met je prioriteiten en uitgaven, raad ik je aan de komende drie maanden een dagelijks kasboek bij te houden.

 

Wat is een kasboek?

Een kasboek lijkt op het structuren van je uitgaven, maar dan voor je huidige uitgaven. Je schrijft hierin dus de uitgaven per dag. Je kan je kasboek bijhouden in een schriftje of op de computer; beiden hebben voor- en nadelen.

 

Op papier:

  • Voordeel: Makkelijk bij de hand, snel in te vullen
  • Nadeel: Snelle berekeningen of samenvoegen in categorieën kost (meer/veel) tijd

 

Digitaal:

  • Voordeel: Allerlei berekeningen zijn makkelijk uit te voeren (optellen, gemiddelden, percentages)
  • Nadeel: Je moet altijd je bestand en een computer bij de hand hebben.

 

Natuurlijk kun je beiden ook combineren. Schrijf bijvoorbeeld dagelijks op wat je hebt uitgegeven. Eens per week voer je dit door in je digitale bestand (zo hoef je niet heel veel in één keer te doen).

 

Waarom een kasboek bijhouden?

Een kasboek drukt je met de neus op de feiten. Je moet immers je uitgaven opschrijven. Hierdoor word je je heel bewust van je uitgaven; niet alleen in de winkel, maar ook tijdens het opschrijven word je eraan herinnert. Je staat dan ook direct stil bij de vraag: is dit in lijn met mijn prioriteiten? Wil(de) ik hier (bewust) geld aan uitgeven?

 

Op deze manier vind je ook je valkuilen. Een algemeen voorbeeld is dat je meer eten uit de supermarkt meeneemt dan nodig, met name lekkere dingen, als je honger hebt. Dan weet je dus: eerst eten, dan boodschappen doen.

Maar misschien is er bij jou wel een bepaalde winkel waar je eigenlijk te veel geld uit geeft. Of een bepaalde categorie, zoals kleding. Door het opschrijven krijg je direct feedback van jezelf; had je het echt nodig? Beleef je hier veel plezier van, ook op langere termijn?

 

Naast bewustwording van je uitgaven, creëer je een gewoonte. In de winkel denk je: “Als ik dit vanmiddag/vanavond opschrijf in mijn kasboek, ben ik dan nog steeds blij met deze aankoop?”. Met name bij aankopen die ‘simpel en snel’ (dus impulsief) gebeuren is het handig dit te bedenken.

 

Wanneer een kasboek bijhouden?

Als je bezig gaat met je financiën structuren en je budgetten opstellen, kan het feit dat je bewust bezig bent met uitgaven ervoor zorgen dat je uitgavenpatroon verandert. Daarom raad ik aan op dat moment een kasboek bij te houden voor minimaal 3 maanden. Dan heb je tijd om veranderingen in de meest gebruikte categorieën op te sporen. Langer kan natuurlijk altijd!

 

Ik raad je aan om in de volgende situaties een kasboek voor langer dan 3 maand bij te houden:

  • Als je niet veel inkomen hebt. Juist dan is het belangrijk te weten waar je geld precies heen gaat, zeker als je maand na maand niet rond kan komen.
  • Als je het overzicht op je uitgaven volkomen kwijt bent. Als je het “Financiële Planning” al hebt ingevuld, ben je al een eind op weg, maar dan raad ik je aan om 12 maanden een gedetailleerd kasboek bij te houden – voor een optimaal overzicht.
  • Als je een budget hebt opgezet en weet/vermoedt dat je uitgaven daardoor (drastisch) gaan veranderen.
  • Als er veranderingen plaatsvinden in je leven, zoals een kindje. Juist dan is het bijhouden van je uitgavenpatroon belangrijk, zodat je op tijd kunt inspelen op eventuele tekorten.

 

Hoe houd je een kasboek bij?

Ik maak onderscheid tussen een ‘gedetailleerd kasboek’ en een ‘eenvoudig kasboek’. Ik zal eerst het verschil duidelijk maken en vervolgens waarom ik dit onderscheid aanbreng. Tot slot laat ik je zien hoe je deze twee kasboeken kunt bijhouden.

 

Het gedetailleerde versus het eenvoudige kasboek

In het gedetailleerde kasboek neem je datum, winkelnaam/soort uitgave, categorie en bedrag op. Soms splits je bonnetjes zelfs op in verschillende bedragen, bijvoorbeeld ‘cadeautje’ en ‘hobby’. Hierdoor ben je secuur bezig met je uitgaven. In het eenvoudige kasboek schrijf je alleen het eindbedrag per maand per categorie op. En die categorieën kunnen dan ook meer worden uitgekleed – ik werk zelf met categorie ‘boodschappen’ en ‘overig’ waarbij ik bij hogere bedragen een korte aantekening maak.

 

Waarom?

Het gedetailleerde kasboek is voor de beginner. Dat klinkt misschien raar – meer details voor de beginner. Maar deze details zorgen voor bewustwording. Dit is nodig om de gewoonte bewust met je uitgaven bezig te zijn aan te leren. Als je dit eenmaal automatiseert, kun je verder met de eenvoudige kasboek. Minder details, maar in één keer het overzicht.

 

Maar er is nog een reden. Het kost veel tijd en moeite om een kasboek minutieus bij te houden. Als je dat moet doen, dan ben je er snel flauw van. Drie maanden is voldoende om je bewuster te worden van je uitgavenpatroon en zit de gewoonte in je systeem. Tevens worden excessen er enigszins uitgefilterd (denk aan de decembermaand of zomervakantie). Naast financieel bewust ben ik ook realist en ik wil graag dat jij overzicht op je financiën krijgt, niet dat je er allergisch voor wordt 🙂 .

 

Hoe pak je een gedetailleerd kasboek aan?

Eerder heb je een aantal categorieën vastgesteld. Deze kun je hier gewoon weer gebruiken.

 

Zelf zou ik een schriftje gebruiken (maar een Excel bestand werkt ook prima) met de volgende onderdelen:

  1. Datum
  2. Winkel
  3. Categorie
  4. Bedrag
  5. Opmerkingen

 

Als volgt:

MAAND: ……
Datum Uitgegeven Winkel Categorie Opmerkingen
1-10 € 9,78 AH Eten
1-10 € 3,50 Wibra Hobby Wol
2-10 € 19,50 Blokker Huishoudelijk Frituurpan
3-10 € 6,47 Aldi Eten
3-10 € 2,50 Zeeman Persoonlijke verzorging
5-10 €18,50 nvt Persoonlijke verzorging Kapper
5-10 € 54,90 Zara Kleding Spijkerbroek
5-10 € 12,86 Aldi Eten

 

“Opmerkingen” opnemen

Waarom zou je opmerkingen erbij plaatsen? Na een maand (of na een week soms al) heb ik echt geen idee meer waarom ik €20 bij de Zeeman heb uitgegeven. Lijkt mij behoorlijk veel geld om bij de Zeeman uit te geven. Dan zet ik in de kantlijn (onder opmerkingen dus) een aantekening over wat ik gekocht heb, bijvoorbeeld ‘beddengoed’.

 

Bonnetjes

Handig is om bij elke aankoop het bonnetje mee te vragen. Op die manier kun je ‘spijt’ aankopen nog terugbrengen, maar kun je ook gedetailleerd zien hoeveel je betaald hebt per product. En waren het ‘gewoon’ boodschappen (één categorie)? Dan nog is een bonnetje handig, want als ik daarna bij nog drie winkels pin ben ik al vergeten wat het bedrag precies was.

(natuurlijk kun je het opzoeken in je internetbankieren, maar dat kost moeite, en van uitstel komt afstel – maak het jezelf zo gemakkelijk mogelijk!).

 

Tips bij een schriftje:

  • Gebruik één bladzijde per dag
  • Zet de datum bovenaan de bladzijde
  • Bedenk eventueel voor categorieën afkortingen als je anders te weinig schrijfruimte hebt. Zet dan voorin het schriftje de betekenis van de afkorting(en).
  • Schrijf het eens per week over naar een digitaal bestand (handigste is Excel), zodat je per week op categorie kunt sorteren, bedragen kunt optellen en gemiddelde snel kan uitrekenen.

 

Hoe pak je een eenvoudig kasboek aan?

Zoals ik net al zei, ik houd een eenvoudig kasboek bij met slechts twee categorieën: boodschappen en overig. Dit is mede omdat ik niet veel uitgaven verder heb. Misschien dat jij een extra categorie toevoegt, eentje waar je nog steeds bewust aan herinnerd moet worden bijvoorbeeld.

 

Eens per maand pak ik al mijn bonnetjes (bonnetjes bewaren is hier wel essentieel!) en tel ik alle bedragen per categorie op. Vervolgens schrijf ik het eindbedrag op. Er is een klein beetje ruimte voor opmerkingen.

Bij die opmerkingen schrijf ik niet maandelijkse uitgaven. Denk bijvoorbeeld aan het opladen van de OV chip kaart, een keertje uit eten, benzine (als ik een auto leen), een verjaardagscadeau, het inslaan van vlees in de aanbieding. Het kunnen verschillende dingen zijn, maar het zijn ‘bijzondere’ beschrijvingen; iets wat ik niet elke maand doe.

 

Door de eindbedragen op te schrijven, zie ik direct of ik binnen mijn budget ben gebleven. Zo reken ik voor boodschappen €200 per maand. Dit is een bedrag waar ik tevreden mee ben en gestaafd wordt door onze huidige uitgaven. Het kan wel goedkoper, maar ik kies ervoor dat bepaalde dingen te kopen (vlees, iets lekkers) omdat ik ook bepaalde luxe wil.

 

Per maand controleer ik of ik niet boven mijn budget uitkom – €200 voor 2 personen. Eens per half jaar herbereken ik het gemiddelde om te kijken of dat enigszins constant blijft. Als het boven de €200 stijgt dan weet ik dat ik meer uitgeef dan wat ik op mijn prioriteiten lijstje heb staan, dus dan let ik weer extra op in de supermarkt (bewustwording kicks in).

 

Kies je eigen weg

Een kasboek bijhouden kan soms vervelend zijn. Zelf vind ik het leuk om met de cijfers bezig te zijn, maar vind ik het ook belangrijk inzicht te hebben in mijn uitgaven. Een eenvoudig kasboek past bij mij.

Jij moet zelf bedenken waarom je een kasboek bij houdt en wat voor jou het prettigst werkt. Doe aanpassingen, verander dingen – een groter schrift, een extra kolom, een andere indeling – maak het je eigen. Jij moet ermee overweg kunnen en het iedere dag, week of maand invullen.

 

Om je nog een beetje verder op weg te helpen:

 

 

Veel plezier met jouw kasboek!

 

Marilyn Bakker

 

Vind jij dit artikel nuttig en kan het iemand anders helpen? Doe diegene een plezier en deel dit!

Financiële Planning Tool
Gratis: Budget Planner
Voor financieel overzicht

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *